BERTO ACEVEDO (Unha Pantalla ligada a Julio Villarino)
A familia de Gilberto Acevedo está unida dende hai anos a Xinzo de Limia. Na vila tiveron negocios e tamén puxeron aulas. Gilberto Acevedo (Berto) foi mestre. A el lle debemos esta Pantalla. As miñas mans chega a través do fillo maior Fausto, co que manteño unha duradeira amizade dende a infancia que nin o tempo nin a distancia fixo esmorecer. Compartimos de nenos moitas aventuras nos calurosos veráns de Xinzo e de mozos tamén tivemos algunha que outra “aventura” que a discreción me impide contar. Con Fausto comparto o pracer de sair de Pantalla no entroido de Xinzo.
Berto Acevedo aprendeu de Julio Villarino e ainda que nunca se puxo a fondo a facer Pantallas baixo as instruccións de Julio, pese a insistencia deste, si que fixo varias Pantallas. Pintou tamén varias Pantallas feitas por Julio no comercio que este tiña na Praza Maior.
Non quería rematar a introducción sen falar de outro Acevedo, neste caso Humberto, que foi poeta o compositor de moitas cancións que se cantaron no entroido de Xinzo de Limia. Como en moitos outros casos o Entroido de Xinzo está en débeda con Humberto polas aportacións á festa. Como exemplo dicir que foi o compositor da canción tan querida para os entroideiros de Xinzo: “ENTROIDO DA NOSA ANTELA” que no ano 2018 conseguimos que fose recordada novamente.
A PANTALLA
A cara da Pantalla está feita con fieltro e presenta unhas características que a fai diferente as vistas con anterioridade. Como comentei anteriormente, Berto non chegou a aprender as técnicas de Julio Villarino entre as que destacaba o corte do sombreiro para darlle forma á cara. É unha Pantalla cunha cara ancha e ollos pequenos. As orellas son grandes e as partes das orellas que chamamos corno son longos e buscan o rizo polo que non son rectas. A pintura da cara é de cor ocre. Para rematar esta Pantalla tivo a axuda de José Martínez. Entre os dous coseron a cara e o corno.
O perímetro da cara mide 32 cm. e da fronte ao queixo mide 21 cm.
A BARBA.
A barba é de cor negra. Ten varias ondulacións en forma de relevo montañoso e a barba do queixo.
BARBA DO LADO DEREITO.
Sae dende a orella e mide de alta 2 cm. dende o floco. Segue unha ondulación que mide 4 cm. de longa. Na parte máis baixa mide 1 cm. O pico desta ondulación mide 2,20 cm. A seguinte ondulación mide na parte máis baixa 1,60 cm. De pico a pico mide 5 cm. O alto do pico está nos 2,70 cm. ata o floco. Dende este punto ata barba do queixo temos 2,70 cm. Na barba do queixo a parte máis baixa mide 1,20 cm. ata o floco.
BARBA DO LADO ESQUERDO.
Sae dende a orella e mide de alta 3 cm. dende o floco. Segue unha ondulación que mide 4,20 cm. de longa. Na parte máis baixa mide 2,10 cm. O pico desta ondulación mide 2,50 cm. A seguinte ondulación mide na parte máis baixa 1,70 cm. De pico a pico mide 4,80 cm. O alto do pico está nos 2,60 cm. ata o floco. Dende este punto á barba do queixo temos 2,10 cm. Na barba do queixo a parte máis baixa mide 1,60 cm. ata o floco.
BARBA DO QUIEXO.
De longo mide 8,70 cm. De alta mide 3 cm. ata o floco.
A BOCA.
É de cor vermella. Sobresae lixeiramente dos labios. De longo mide coa pintura 6,10 cm. e de alta coa pintura mide 1,60 cm. O burato de longo mide 4,10 cm. e de alto mide 0,80 cm. Sobresae a pintura do labio de arriba 0,20 cm. e do labio de abaixo sobresae a pintura 0,40 cm. O labio de arriba ten de ancho 0,80 cm. e o labio de abaixo ten un ancho de 0,40 cm. A distancia da pintura da boca á barba é de 3,30 cm. , ao floco é de 6,40 cm. e ata o fondo é de 8,50 cm. O nariz está a 1,70 cm. A boca ten un reforzo todo o redor de 1,30 cm. de ancho.
O BIGOTE.
Está pintado en dous tramos unidos no centro, Ten as puntas cara abaixo. O tramo dereito mide de longo 3,50 cm. e de ancho mide 1 cm. O tramo esquerdo mide de longo 3,30 cm. e de ancho mide 1 cm. A separación entre ambos é de 1 cm. En total mide 11 cm. A parte central que non está pintada mide de alta 0,60 cm. O piquiño que está por riba desta parte central sen pintar mide 0,70 cm. A separación á boca é de 0,60 cm. e as puntas que caen cara abaixo miden máis ou menos 0,40 cm. A separación das puntas da boca mide entre os 0,30 cm. e os 0,40 cm. Non ten separación no centro con respecto ao nariz e nas puntas a separación é de 0,70 cm.
OS COLORETES.
Son vermellos. O colorete dereito ten de diámetro 1,10 cm. e o colorete esquerdo mide de diámetro 1,10 cm. A separación da base do nariz do colorete dereito é de 2,10 cm. e da pintura do ollo está a 2,40 cm. A separación da base do nariz do colorete esquerdo é de 1,90 cm. e da pintura do ollo está a 2,50 cm. A separación entre eles é de 8,10 cm.
O NARIZ.
O nariz é redondo dun só burato. De longo mide 5 cm. De alto mide 2,20 cm. De ancho mide na base 5 cm. O burato de ancho mide 3,70 cm. e de alto mide 1,80 cm. De groso o feltro e o papel mide 0,40 cm. A parte frontal do nariz está pintada de vermello.
AS ORELLAS.
As orellas son grandes en volumen e en altura. O corno, a punta pintada de negro, sae a altura da cara. Están feitas de feltro empapeladas.
OS OLLOS.
O ollo dereito mide de longo 7,10 cm. coa pintura. A pintura que ten no ollo, que non o cubre ata as esquinas, mide 4,90 cm. De alto mide 2 cm. O burato mide de longo 3,40 cm. e de alto mide 1,40 cm. A pálpebra de arriba mide de ancho 1,10 cm. está pintada a parte frontal e non ten pestanas. A pálpebra de abaixo mide de ancho 0,40 cm. Sobresae a pintura 0,20 cm. e non ten pestanas.
O ollo dereito mide de longo 7,20 cm. coa pintura. A pintura que ten no ollo, que non o cubre ata as esquinas, mide 5,30 cm. De alto mide 2 cm. O burato mide de longo 3,90 cm. e de alto mide 1,40 cm. A pálpebra de arriba mide de ancho 0,70 cm. está pintada a parte frontal e non ten pestanas. A pálpebra de abaixo mide de ancho 0,50 cm. Sobresae a pintura 0,10 cm. e non ten pestanas. A separación dos ollos mide 2,80 cm.
AS CELLAS.
Están pintadas de negro polo perímetro do ollo. A cella dereita mide de longo 6,50 cm. De ancha no medio mide 0,60 cm. Remata en punta que mide 0,20 cm. A distancia do ollo é de 0,60 cm.
A cella esquerda mide de longo 6,80 cm. De ancha no medio mide 0,70 cm. Remata en punta que mide 0,20 cm. A distancia do ollo mide 0,70 cm. A separación entre elas é de 1,70 cm.
O CORNO.
O rizo é de tipo tradicional.
As medidas do corno son:
Dende o punto máis alto ao pano de debaixo das orellas mide 30 cm. O longo do faldón dende debaixo das orellas mide 24 cm. O ancho da parte media dende a punta do rizo mide 41 cm. O rizo mide de alto dende a volta 11,50 cm. e de ancho mide 10 cm. De alto ata o corno mide 19 cm. Ten por dentro na parte inferior un reforzo para que sexa máis estable e cómoda.
O bordo é de cor negro. Ten de media entre 1 cm. e 0,80 cm. No faldón non ten bordo. O corte mide de lado 11 cm. dende o fondo e de base mide 3,60 cm. Detrás das orellas mide 1 cm. O triángulo por riba da cara está todo pintado de cor verde e mide de lado 15 cm. e de base mide 8,50 cm. O bordo nas orellas é unha pincelada fina de 0,10 cm.
|
DEREITA |
Alto |
Ancho |
ESQUERDA |
Alto |
Ancho |
|
|
Corno |
9,30 cm. |
5,40 cm. |
Corno |
9,10 cm. |
5,40 cm. |
|
|
Media |
2,50 cm. |
5,20 cm. |
Media |
2,50 cm. |
5 cm. |
|
|
Vermello |
0,80 cm. |
4,90 cm. |
Vermello |
0,70 cm. |
4,90 cm. |
|
|
Media |
1,20 cm. |
4,70 cm. |
Media |
1,10 cm. |
4,90 cm. |
|
|
Vermello |
0,70 cm. |
4,70 cm. |
Vermello |
0,70 cm. |
4,80 cm. |
|
|
Media |
2,40 cm.-3,20 cm. |
3,90 cm.-4,10 cm. |
Media |
1,70 cm.-3 cm. |
4,40 cm.-4,60 cm. |
|
|
Base |
0,60 cm.-2 cm. ao floco. |
4,20 cm. |
Base |
0,50 cm.-2,90 cm. ao floco. |
4,70 cm. |
A media dereita arriba ten 2 filas de 10 puntiños vermellos. A separación entre as filas mide 0,60 cm. A distancia ao corno é de 1,10 cm. e do galón vermello está a 0,70 cm.
A media dereita media ten 1 fila de 10 puntiños de cor negro colocados no centro da media.
Media dereita abaixo. Ten 2 filas de puntiños vermellos. A fila de arriba ten 10 puntiños e a de abaixo ten 9 puntiños. A separación entre as filas mide 0,70 cm. A distancia ao galón vermello é de 0,80 cm. Á base está entre os 0,90 cm. e os 1,30 cm.
A media esquerda arriba ten 2 filas de 11 puntiños vermellos a fila de arriba e 10 puntiños vermellos a fila de abaixo. A separación entre as filas mide 0,50 cm. A distancia ao galón vermello é de 0,80 cm.
A media esquerda media ten 1 fila de 11 puntiños de cor negro colocados no centro da media.
Media esquerda abaixo. Ten 2 filas de puntiños vermellos. A fila de arriba ten 10 puntiños e a de abaixo ten 9 puntiños. A separación entre as filas mide 0,80 cm. A separación ao galón vermello é de 0,70 cm. A base está entre os 0,60 cm. e os 1,30 cm.
LADO DEREITO
O fondo é unha amálgama de cores amarelas, verdes, vermellas, azuis e brancas ainda que predomina o amarelo. O motivo principal é un dragón coas características dun dragón oriental. É de cor verde con brazos e pernas de cor violeta oscuro. O dragón mide de alto 26,50 cm. e de ancho en total mide 21,60 cm. Ten gadoupas negras con almofadas amarelas e unllas laranxas. A cabeza é de cor azul con bigotes verdes, ollos brancos, boca con bordo vermello e por dentro a boca é de cor amarelo. Ten cairos de cor branco. Perilla de cor amarela. Pola cabeza ten liñas de cor negro, violeta oscura e vermello. Nos brazos á altura dos cóbados cólganlle fitas de cor negro, violeta oscuro e laranxa. O corpo ten por todo o longo escamas triangulares de cor negro
LADO ESQUERDO
O fondo e o motivo son os mesmos que no lado dereito.
É de cor vermello. De longo mide 53 cm. e de ancho mide 68 cm. Non ten picado pero no fondo do pano, na parte inferior, ten un floco de cor branco que ten de alto 5 cm.
A Pantalla pesa 783 gr.
Detalle da cara do dragón pintado por Berto Acevedo.
Detalle dos galóns das orellas.
Detalle da unión do rizo e o corno das orellas.
Reforzo na parte inferior do corno.
Papel engrudado posto no rizo para que a Pantalla manteña serparadas as duas partes do corno.
Detalle do material co que se fixo a Pantalla.
Como anécdota quero comentar que Berto e Sinda agasallaban aos familiares e aos amigos íntimos con bonecos de Pantalla que facían eles mesmos. Berto facía a máscara e Sinda facía con labor de gancho os elementos do vestimenta da Pantalla. A base era o boneco que se chamaba Geiperman (Uns bonecos guerreiros de distintos corpos militares do mundo que estiveron de moda nos anos oitenta e noventa do século pasado. Moito mellor de Pantallas que de guerreiros)
Lateral dereito da Pantalla en miniatura.
Detalle da cara que mostra unhas caracteristicas similares á Pantalla grande.
Lateral esquerdo da Pantalla en miniatura.
